Lập lá số Bát Tự
Bát Tự, còn gọi là Tứ Trụ, gán cho năm, tháng, ngày và giờ sinh mỗi mốc một cặp can chi, cộng lại vừa đúng tám chữ. Trang này giải thích tám chữ ấy được rút ra thế nào, mỗi trụ đại diện cho phần nào, và những sai sót hay khiến cả lá số lệch đi.
Tám chữ từ đâu mà có
Thiên can có mười, địa chi có mười hai. Ghép lần lượt can với chi thì được một vòng sáu mươi tổ hợp, gọi là lục thập hoa giáp. Bốn mốc thời gian của lúc sinh, mỗi mốc nhận một tổ hợp, thành bốn trụ và tám chữ.
Mỗi địa chi còn ẩn chứa một đến ba thiên can, gọi là tàng can. Chính tàng can quyết định sức nặng ngũ hành của một chi tham gia vào lá số ra sao, và đó là bước biến tám chữ nhìn thấy được thành một kết cấu đầy đủ.
Trụ tháng lấy theo tiết khí, không theo tháng âm lịch
Đây là lỗi thường gặp nhất. Tháng trong Bát Tự được phân giới bằng mười hai trong hai mươi tư tiết khí: tháng Dần bắt đầu từ Lập Xuân, tháng Mão từ Kinh Trập, cứ thế tiếp nối. Trụ tháng đổi đúng vào khoảnh khắc giao tiết, không dính gì đến ngày mồng một âm lịch.
Người sinh ngày mồng ba tháng Giêng âm lịch nhưng trước Lập Xuân thì cả trụ năm lẫn trụ tháng đều thuộc về năm trước. Ai sinh gần Lập Xuân nên đối chiếu điều này trước tiên.
Trụ giờ và chân thái dương thời
Một ngày chia làm mười hai canh giờ, mỗi canh hai tiếng, giờ Tý vắt qua nửa đêm. Thiên can của trụ giờ suy ra từ can ngày, theo phép ngũ thử độn.
Giờ đồng hồ là giờ múi, lệch với chân thái dương thời, tức giờ mặt trời thực tại nơi sinh. Mười lăm độ kinh tuyến ứng khoảng một tiếng, lại thêm sai lệch của phương trình thời gian, tổng độ lệch có thể vượt quá một giờ. Với người sinh sát ranh giới hai canh giờ, chừng ấy đủ để đổi trụ giờ, nên phải tính theo kinh độ nơi sinh.
Thập thần và đại vận
Thiên can của trụ ngày là mốc quy chiếu, gọi là nhật chủ. Quan hệ giữa nhật chủ với từng can chi còn lại được quy về mười loại, tức Thập thần: Tỷ Kiên, Kiếp Tài, Thực Thần, Thương Quan, Thiên Tài, Chính Tài, Thất Sát, Chính Quan, Thiên Ấn, Chính Ấn. Lớp này dịch quan hệ sinh khắc ngũ hành thành ngôn ngữ đọc được, và phần lớn mệnh thư xưa đều viết trên nền đó.
Đại vận khởi từ trụ tháng. Tuổi khởi vận tính theo số ngày từ lúc sinh đến tiết khí gần nhất, ba ngày quy thành một năm; chiều xếp thuận hay nghịch tuỳ âm dương của can năm và giới tính, dương nam âm nữ đi thuận, âm nam dương nữ đi nghịch. Mỗi bước đại vận quản mười năm.
Khi không biết giờ sinh
Không ít người không rõ giờ sinh chính xác. Cách xử lý của truyền thống đã thành nếp: chỉ lập ba trụ năm, tháng, ngày, tức ba trụ sáu chữ, rồi bỏ qua những phần luận dựa vào trụ giờ, chứ không đoán bừa.
Hướng còn lại là suy ngược: đem những mốc đã xảy ra trong đời đối chiếu với mười hai canh giờ khả dĩ, loại dần các phương án rõ ràng không khớp. Cả hai cách đều vững hơn việc mặc định điền giờ Tý, vì điền như thế chẳng khác nào dựng lên một trụ giờ sai.
使用步骤
- Nhập ngày giờ sinh dương lịch cùng nơi sinh để quy đổi chân thái dương thời
- Hệ thống lập bốn trụ theo lịch can chi, kèm tàng can và phân bố ngũ hành
- Đọc kết cấu lá số qua Thập thần và các bước đại vận