ปฏิทินจีนหมื่นปี
ในบริบทจีนมีปฏิทินสามชุดใช้งานอยู่พร้อมกัน ได้แก่ ปฏิทินสุริยคติสากล ปฏิทินสุริยจันทรคติ และปฏิทินกานจือ ปีและเดือนของแต่ละชุดเริ่มต้นคนละจุด และการใช้ปนกันคือต้นเหตุของความผิดพลาดในการแปลงวันเกือบทั้งหมด
ปฏิทินจีนเป็นสุริยจันทรคติ ไม่ใช่จันทรคติล้วน
คนมักเรียกปฏิทินนี้ว่าปฏิทินจันทรคติ แต่แท้จริงเป็นสุริยจันทรคติ เดือนเดินตามคาบจากจันทร์ดับถึงจันทร์ดับ วันแรกของเดือนจึงตรงกับจันทร์ดับเสมอ และเดือนหนึ่งยาวยี่สิบเก้าหรือสามสิบวัน ส่วนปีก็ยังต้องเกาะไปกับปีฤดูกาล ซึ่งจัดการด้วยการแทรกเดือนอธิกมาส
กฎการแทรกกำหนดด้วยปักษ์กลางเดือนสิบสองปักษ์ เดือนใดไม่มีปักษ์กลางเดือนอยู่เลย เดือนนั้นจะกลายเป็นเดือนอธิกมาสที่ซ้ำกับเดือนก่อนหน้า กฎนี้ระบุชัดว่าปีใดและเดือนใดได้เดือนอธิกมาส ไม่ใช่การปรับตามอำเภอใจ
ปฏิทินกานจือแบ่งด้วยปักษ์
ปฏิทินกานจือเป็นสุริยคติล้วน ปีเริ่มที่ลี่ชุน เดือนเริ่มที่ปักษ์แบ่งเดือนสิบสองปักษ์ และไม่เกี่ยวกับวันแรกของเดือนจันทรคติ ปาจื้อ ฉีเหมิน และวิชาที่เกี่ยวข้องล้วนใช้ปฏิทินชุดนี้
ด้วยเหตุนี้คำถามว่าปีนักษัตรเปลี่ยนเมื่อไรจึงมีสองคำตอบ ตามปฏิทินสุริยจันทรคติเปลี่ยนที่วันตรุษจีน ตามปฏิทินกานจือเปลี่ยนที่ลี่ชุน ทั้งสองจะไม่ตรงกันในช่วงเวลาระหว่างสองวันนั้น
ยี่สิบสี่ปักษ์สุริยคติ
ปักษ์สุริยคติแบ่งเส้นสุริยวิถีออกเป็นส่วนละสิบห้าองศาเท่า ๆ กัน เพราะนิยามด้วยตำแหน่งของดวงอาทิตย์ วันที่ของปักษ์บนปฏิทินสุริยคติสากลจึงเสถียรมาก ปกติคลาดเคลื่อนเพียงหนึ่งถึงสองวัน ขณะที่วันที่บนปฏิทินสุริยจันทรคติเลื่อนไปมาก
ปักษ์ทั้งยี่สิบสี่สลับกันอยู่สองชนิด สิบสองปักษ์ใช้คั่นเดือนของปฏิทินกานจือ อีกสิบสองปักษ์คือปักษ์กลางเดือนที่ใช้ตัดสินเดือนอธิกมาส สองชุดนี้ทำหน้าที่ต่างกันและใช้แทนกันไม่ได้
The twenty-four solar terms in 2026
- Start of Spring (month boundary) — 2026-02-04 04:02
- Rain Water — 2026-02-18 23:51
- Awakening of Insects (month boundary) — 2026-03-05 21:59
- Spring Equinox — 2026-03-20 22:45
- Pure Brightness (month boundary) — 2026-04-05 02:40
- Grain Rain — 2026-04-20 09:39
- Start of Summer (month boundary) — 2026-05-05 19:48
- Grain Buds — 2026-05-21 08:36
- Grain in Ear (month boundary) — 2026-06-05 23:48
- Summer Solstice — 2026-06-21 16:24
- Minor Heat (month boundary) — 2026-07-07 09:56
- Major Heat — 2026-07-23 03:13
- Start of Autumn (month boundary) — 2026-08-07 19:42
- End of Heat — 2026-08-23 10:18
- White Dew (month boundary) — 2026-09-07 22:41
- Autumn Equinox — 2026-09-23 08:05
- Cold Dew (month boundary) — 2026-10-08 14:29
- Frost Descent — 2026-10-23 17:37
- Start of Winter (month boundary) — 2026-11-07 17:52
- Minor Snow — 2026-11-22 15:23
- Major Snow (month boundary) — 2026-12-07 10:52
- Minor Cold (month boundary) — 2026-01-05 16:23
- Major Cold — 2026-01-20 09:44
How to use it
- เลือกวันที่ตามปฏิทินสุริยคติสากลเพื่อดูวันจันทรคติและกานจือ
- ตรวจเวลาเข้าปักษ์ทั้งยี่สิบสี่ปักษ์ของปีนั้น
- หากต้องการกรองหาวันที่เหมาะ ให้ไปที่เครื่องมือเลือกฤกษ์