Thuật ngữ Bát Tự
Các thuật ngữ dùng khi lập lá số Bát Tự, chia làm bốn nhóm: thần sát, thập thần, nạp âm và mười hai trường sinh.
Thần sát
- 天乙贵人
- Thiên Ất Quý Nhân (天乙贵人) là thần của Tử Vi viên, tôn quý bậc nhất, cát thần lớn nhất trong mệnh; nơi nào nó đến, mọi hung sát đều lặng lẽ lánh đi. Chủ về người dáng vẻ hiên ngang, …
- 太极贵人
- Thái Cực Quý Nhân (太极贵人) lấy nghĩa ở sinh vượng thủy chung của Ngũ Hành — như Mộc (Giáp/Ất) sinh ở Tý mà chung ở Ngọ, Hỏa (Bính/Đinh) xuất ở Chấn mà tàng ở Đoài. Nó tượng cho vạn v…
- 天印贵人
- Thiên Ấn Quý Nhân (天印贵人) lấy nhật can mà tra cung vị địa chi — như ngày Giáp thì Thiên Ấn ở trong Dần, ngày Ất thì lấy Hợi làm Thiên Ấn. Người mang nó chủ vinh đạt hiển hách, được …
- 天福贵人
- Thiên Phúc Quý Nhân (天福贵人) là chỗ quý nhân của nhật thần đắc lực, được phúc tinh nâng đỡ, nên người ấy có quý nhân dìu dắt che chở. Như cách 'Nhâm cưỡi lưng rồng' (Nhâm Tý, Quý Mão…
- 天厨贵人
- Thiên Trù Quý Nhân (天厨贵人) lấy Thực Thần gặp Lộc: nguyệt trụ có Thực Thần lại gặp lộc thực mới là chân Thiên Trù. Chủ áo cơm sung túc, lộc thực có dư; kỵ Kiêu Thần đoạt thực, kỵ xun…
- 天德贵人
- Thiên Đức (天德) là cung có thể chế phục hết thảy thiên diệu địa sát, chuyển hung thành cát. Chủ một đời an nhàn, chẳng phạm hình, chẳng gặp trộm cướp; dù gặp hung họa cũng tự nhiên …
- 月德贵人
- Nguyệt Đức (月德) lấy phương tam hợp chiếu tới, là thần nhật nguyệt hội hợp — Nhâm, Giáp, Bính, Quý là chỗ của nó. Cùng Thiên Đức đều là cát thần chuyển hung thành cát: mệnh mang hun…
- 德秀贵人
- Đức Tú (德秀贵人) do khí âm dương trung hòa tàng trong nguyệt lệnh biến hóa mà thành — Đức chủ giải hung, Tú chủ thanh tú. Mệnh có Đức Tú mà không bị phá xung khắc áp thì tính thông mi…
- 文昌贵人
- Văn Xương Quý Nhân (文昌贵人) lấy nhật can mà tra địa chi — như ngày Giáp thì Văn Xương ở Tỵ (miệng rắn), ngày Ất ở Hợi (đầu lợn), ngày Bính ở Tuất (chó), ngày Đinh ở Thìn (rồng). Chủ …
- 文星贵人
- Văn Tinh Quý Nhân (文星贵人) lấy nhật can đối chiếu địa chi mà lấy quý vị — như ngày Giáp lấy Dần (ngựa), ngày Ất lấy Tỵ (rắn), ngày Bính Mậu lấy Thân (khỉ). Chủ văn tài tú khí, lợi ch…
- 国印贵人
- Quốc Ấn Quý Nhân (国印贵人) lấy nhật can tra địa chi: Giáp thấy Tuất, Ất thấy Hợi, Bính thấy Sửu, Đinh thấy Dần, Mậu thấy Sửu, Kỷ thấy Dần, Canh thấy Thìn, Tân thấy Tỵ, Nhâm thấy Mùi, …
- 福星贵人
- Phúc Tinh Quý Nhân (福星贵人) lấy thần mộ khố tam hợp mà Thiên Ất Quý Nhân lâm vào — như quý ở Mão Tỵ mà được Thìn, bởi Thìn là khố của Mão Tỵ, phù trợ quý khí. Chủ một đời ít tai ương…
- 天德合
- Thiên Đức Hợp (天德合) là thần mà thiên can hợp với vị trí Thiên Đức lâm vào — như tháng Giêng Thiên Đức tại Đinh, Đinh hợp Nhâm thành Thiên Đức Hợp. Nghĩa của nó là lấy hòa khí mà tế…
- 月德合
- Nguyệt Đức Hợp (月德合) lấy thần mà thiên can hợp với can Nguyệt Đức lâm vào — như tháng Giêng Nguyệt Đức tại Bính, Bính hợp Tân. Đức của nó tương tự Thiên Đức Hợp, hay phù nguy tế nạ…
- 天赦日
- Thiên Xá Nhật (天赦日) lấy ngày sinh vượng của chuyên khí bốn mùa: xuân là Mậu Dần, hạ là Giáp Ngọ, thu là Mậu Thân, đông là Giáp Tý. Ấy là thần trời đất sinh dưỡng vạn vật, khoan tội…
- 天喜神
- Thiên Hỷ Thần (天喜神) lấy theo bốn mùa — xuân thấy Mậu, hạ thấy Sửu, thu thấy Thìn, đông thấy Mùi. Nghĩa của nó chủ hoan hân hỷ khánh, hôn nhân hòa hợp, thêm người thêm con; mệnh tru…
- 天医
- Thiên Y (天医) lấy theo nguyệt kiến mà định địa chi: tháng Giêng Mão, tháng Hai Hợi, ba Sửu, tư Dần, năm Mão, sáu Thìn, bảy Tỵ, tám Ngọ, chín Mùi, mười Thân, mười một Dậu, mười hai T…
- 禄神
- Lộc Thần (禄神) là vị lâm quan quy lộc của mười can: Giáp lộc Dần, Ất lộc Mão, Bính lộc Tỵ, Đinh lộc Ngọ, Mậu lộc Tỵ, Kỷ lộc Ngọ, Canh lộc Thân, Tân lộc Dậu, Nhâm lộc Hợi, Quý lộc Tý…
- 金舆
- Kim Dư (金舆) thường ở hai thần trước Lộc, nghĩa là cỗ xe của quý nhân. Chủ người tính tình nhu thuận ôn hòa, cử chỉ đoan trang; phụ nữ gặp nó chẳng phú thì quý, nam mệnh được nó phầ…
- 天三奇
- Thiên Tam Kỳ (天三奇) có hai thuyết: Ất Bính Đinh (tam kỳ trên trời) và Giáp Mậu Canh (tam kỳ dưới đất, lâm xá Đẩu Ngưu Tỉnh Quỷ). Lý của nó lấy ba can thuận liền không bị La Võng Thi…
- 地三奇
- Giáp Mậu Canh ba ngày liền nhau là Địa Tam Kỳ (地三奇), lấy nghĩa tinh anh của Dương Mộc, Dương Thổ, Dương Kim; chủ người kỳ đặc phi phàm, thuận bố theo năm tháng ngày giờ là cát. Phả…
- 人三奇
- Tân Nhâm Quý ba ngày liền nhau là Nhân Tam Kỳ (人三奇, cũng gọi Thủy Tam Kỳ); ba can liên châu khó gặp, chủ người tinh thần khác thường, khâm hoài trác việt. Tam kỳ cần thuận bố chứ c…
- 正学堂
- Chính Học Đường (正学堂) lấy vị trường sinh của Ngũ Hành làm học đường chính của bản gia, nạp âm cùng khí với ngũ hành thì càng diệu. Chủ học nghiệp tinh chuyên, văn chương xuất loại,…
- 学堂
- Học Đường (学堂) kiêm hội Lộc, Quan Ấn, Thực Thần, Dịch Mã thì phúc dày; gặp Lộc Mã Quý Kỳ Đức thì khí thanh, chủ đọc sách thông tuệ, khoa danh hiển đạt. Sợ nhất rơi Không Vong hoặc …
- 词馆
- Từ Quán (词馆) lấy vị lâm quan của Ngũ Hành làm chính vị, nạp âm lại cùng khí với ngũ hành mới là chân. Chủ người như quan Hàn Lâm, học nghiệp tinh chuyên, văn chương xuất loại; khí …
- 将星
- Tướng Tinh (将星) lấy một vị giữa của tam hợp cục — như Thân Tý Thìn lấy Tý làm Tướng Tinh. Chủ người có tượng chưởng quyền, khí chất uy nghiêm quyết đoán. Phải có cát tinh tương phù…
- 华盖
- Hoa Cái (华盖) lấy một vị mộ địa của tam hợp cục — như Thân Tý Thìn lấy Thìn làm Hoa Cái. Chủ người khí chất cô cao, phần nhiều chủ cô quả, luận theo tăng đạo nghệ thuật; vào quý các…
- 驿马
- Dịch Mã (驿马) là thần bị tam hợp cục xung; chủ người thiên động, có niềm vui thăng quan tiến tài, là thần phát dụng hỷ khánh trong Tam Mệnh. Quân tử gặp nó thì ở ngôi vinh hiển, tiể…
- 红鸾
- Hồng Loan sát (红鸾) luận theo nhật chi, phần nhiều lấy tổ hợp quanh Tỵ Dậu Sửu Thân. Cổ ca nêu các ngày Ất Tỵ, Đinh Tỵ, Tân Hợi, Mậu Thân, Giáp Dần cùng Bính Ngọ, Mậu Ngọ, Nhâm Tý p…
- 红艳
- Hồng Diễm sát (红艳) lấy theo chi mà nhật can gặp; chủ người dung mạo diễm lệ có phong tình, song nữ mệnh kỵ nhất — tình cảm nhiều ba chiết, hôn nhân chẳng thuận, dễ vì tình mà chuốc…
- 咸池
- Hàm Trì (咸池) tức vị mộc dục của Ngũ Hành, lấy nghĩa mặt trời lặn vào chỗ ám muội, nên chủ dâm tà ám muội. Sinh vượng thì đắm rượu sắc, phá tan gia nghiệp; tử tuyệt thì giảo trá du …
- 桃花
- Đào Hoa (桃花) tức vị mộc dục của Ngũ Hành; Tam Mệnh Thông Hội còn gọi là Bại Thần: Hợi Mão Mùi ở Tý, Tỵ Dậu Sửu ở Ngọ, Dần Ngọ Tuất ở Mão, Thân Tý Thìn ở Dậu. Chủ dâm tà, tửu sắc, p…
- 十灵日
- Thập Linh Nhật (十灵日) lấy nhật trụ Giáp Thìn, Ất Hợi, Bính Thìn, Đinh Dậu, Mậu Ngọ, Canh Tuất, Canh Dần, Tân Hợi, Nhâm Dần, Quý Mùi. Nam mang Thập Linh thì giỏi văn chương, nữ mang …
- 空亡
- Không Vong (空亡) là chỗ mười can cùng tận, có chi mà không can, có lộc mà không vị. Sinh vượng thì ngược lại chủ khí độ khoan đại, lắm phúc vô tâm; tử tuyệt thì một đời thành bại ph…
- 劫煞
- Kiếp Sát (劫煞) ở chỗ tuyệt của Ngũ Hành, bị đoạt từ bên ngoài, chủ kiếp đoạt phá hao. Cổ ca bảo tai họa của nó khó đương — phải phòng tổ nghiệp tiêu vong, thê tử khó bền. Song nếu g…
- 亡神
- Vong Thần (亡神) ở đất lâm quan của Ngũ Hành, mất từ bên trong, chủ thất hồn lạc phách, nội hao ám tổn. Đối lại với Kiếp Sát, một ngoài một trong. Cùng hung sát thì phiêu bồng du đãn…
- 羊刃
- Dương Nhận (羊刃) là thần một vị trước Lộc, bởi lộc quá thì nhận sinh — tượng cho cương cường thái quá, phong mang tất lộ. Chủ tính cách cương liệt, đảm khí tráng thịnh, dễ có tai hì…
- 阳刃
- Dương Nhận (阳刃) gọi là hung tinh trên trời, ác sát chốn nhân gian, ở một vị trước Lộc; năm dương can Giáp Bính Mậu Canh Nhâm có nhận, năm âm can Ất Đinh Kỷ Tân Quý không có nhận. S…
- 飞刃
- Phi Nhận (飞刃): một vị trước Lộc là Nhận, vị đối xung là Phi Nhận — khí đến chỗ cực thì cương liệt bạo lệ. 'Phi Nhận đảo qua rốt cuộc thấy trái nghịch, tiểu nhân được nó liền thành …
- 元辰
- Nguyên Thần (元辰) là sát âm dương bất hòa, biệt mà bất hợp; dương nam âm nữ lấy một vị trước xung, âm nam dương nữ lấy một vị sau xung. Chủ một đời động đãng bất an, điên đảo bất ni…
- 灾煞
- Tai Sát (灾煞) tính dũng mãnh nhất, ở trước Kiếp Sát, chuyên xung Tướng Tinh, chủ huyết quang hoành tử đột phát. Ngũ hành mỗi thứ có ứng: Thủy Hỏa phòng thiêu nịch, Kim Mộc phòng trư…
- 六厄
- Lục Ách (六厄) là sát bác quan, ở đất tử tuyệt của Ngũ Hành, một thần trước Mã, hai thần sau Kiếp. Chủ một đời khốn đốn kiển trệ, sĩ đồ nhiều trở ngại; dẫu có cứu hộ phù trì cũng khó…
- 勾绞
- Câu Giảo (勾绞) là hai sát đối xung: dương nam âm nữ lấy ba thần trước mệnh làm Câu, ba thần sau mệnh làm Giảo; âm nam dương nữ thì ngược lại. Chủ khiên liên ky bán, hình ngục thị ph…
- 孤辰
- Cô Thần (孤辰) là thần âm dương trù trướng, lấy nghĩa mẫu tuyệt — như người Hợi Tý Sửu lấy Dần làm Cô Thần. Người phạm nó chủ cô quạnh không nơi nương tựa; cùng Quả Tú đồng lâm thì c…
- 寡宿
- Quả Tú (寡宿) lấy nghĩa thê mộ phu mộ — như người Hợi Tý Sửu lấy Tuất làm Quả Tú. Nữ mệnh phạm nó chủ quả cư độc thủ, nam mệnh gặp phải cũng chủ hôn duyên mỏng manh; cùng Cô Thần đồn…
- 天罗
- Thiên La (天罗) chỉ vị Tuất Hợi, là chỗ chung của sáu hào âm, nơi âm dương chung cực ám muội, như người mắc vào lưới. Nam mệnh gặp nó chủ trì trệ trái nghịch, phương tổ khắc thê; ngư…
- 地网
- Địa Võng (地网) chỉ vị Thìn Tỵ, là chỗ chung của sáu hào dương, nơi âm dương chung cực chẳng minh. Nữ mệnh gặp nó chủ phá hôn hại tử, bạc mệnh bão tật; người Thìn được Tỵ thì nặng, n…
- 十恶大败
- Thập Ác Đại Bại (十恶大败) là mười ngày như Giáp Thìn, Ất Tỵ, mà lộc của ngày ấy vừa đúng rơi vào tuần không — như lộc Giáp ở Dần, mà tuần Giáp Thìn thì Dần Mão không vong. Mệnh phạm n…
- 官符
- Quan Phù (官符) là thần sát của tụng ngục thị phi, chủ quan phi khẩu thiệt, từ tụng khiên liên. Mệnh gặp nó dễ chuốc hình ngục và những việc ám muội thị phi; cùng Hàm Trì thì gian ác…
- 病符
- Bệnh Phù sát (病符) lấy một thần sau Thái Tuế; kẻ phạm vào thì nhiều bệnh, hành niên gặp phải cũng vậy. Chủ tật bệnh tai ách, cùng Thái Tuế tương tịnh thì càng kỵ, phần nhiều chủ một…
- 丧门
- Tang Điếu sát (丧吊煞), một tên là Hoành Quan sát, lấy hai thần trước mệnh làm Tang Môn (丧门). Chủ hiếu phục ai khấp, tử tang khốc khấp; cùng Điếu Khách tương tịnh thì hung họa càng nặ…
- 吊客
- Tang Điếu sát lấy hai thần sau mệnh làm Điếu Khách (吊客), đối lại với Tang Môn. Chủ điếu tang vấn tật, hư kinh bất ninh; lưu niên đồng lâm thì trong ngoài đều hiếu phục, ách phá tài…
- 阴差阳错
- Âm Sai Dương Thác (阴差阳错) gồm mười hai nhật trụ: Bính Tý, Đinh Sửu, Mậu Dần, Tân Mão, Nhâm Thìn, Quý Tỵ, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Mậu Thân, Tân Dậu, Nhâm Tuất, Quý Hợi. Nữ tử gặp nó thì …
- 八专
- Bát Chuyên (八专) là sát nhật can chi đồng khí, thiên can địa chi trùng điệp một khí, quá đỗi chuyên thiên. Chủ dâm dục thiên chấp, nam nữ phần nhiều vì sắc mà chuốc họa, hôn nhân ch…
- 九丑
- Cửu Xú (九丑) là thần phương hại, chủ dung mạo xấu xí hoặc tính tình quai lệ; nam nữ gặp nó phần nhiều chủ hôn nhân bất lợi, phu phụ chẳng thuận hòa. Sát này luận cùng Cô Loan, Quả T…
- 流霞
- Lưu Hà (流霞) là sát huyết quang, chủ ý ngoại thương tàn, sản ách huyết tật. Nam mệnh gặp nó phải cẩn phòng tai họa đao binh thủy hỏa; nữ mệnh gặp nó phần nhiều chủ sản nạn huyết băn…
- 孤鸾
- Cô Loan (孤鸾) là sát cô khắc trong hôn nhân, chủ nam khắc thê, nữ khắc phu, phu phụ phân ly hoặc trung niên táng ngẫu. Cổ ca rằng 'ngày Cô Loan phạm vào vốn chẳng có con'; nam nữ gặ…
- 寡鹊
- Quả Thước (寡鹊) cùng xưng với Cô Loan, chuyên chủ nữ mệnh khắc phu thủ quả, hoặc phu thê tụ ít ly nhiều. Sát này bắt nguồn từ âm dương thác vị, can chi quai lệ; nữ mệnh gặp nó kỵ nh…
- Phi Ma
- Phi Ma (披麻) chủ tang hiếu bất ninh, thuở nhỏ mất chỗ nương nhờ. Cùng Tang Môn, Điếu Khách đồng tham, chủ hiếu phục tang sự, cốt nhục hình thương; mệnh mang hoặc lưu niên gặp nó phầ…
Mười hai trường sinh
- 长生
- Đứng đầu mười hai cung — như cây cỏ vừa nảy mầm, hài nhi vừa chào đời, vạn vật đều tươi tốt. Chủ về sinh khí bừng nở, thuần khiết vươn lên, có gốc rễ nương tựa; khí trong mà bền, s…
- 沐浴
- Còn gọi là "Bại". Như trẻ sơ sinh được tắm gội, như mầm cây vừa bung vỏ — mềm yếu, dễ tổn thương. Chủ về cũ mới thay nhau, biến động bất định, hàm ý gột rửa lẫn sắc dục mập mờ; là …
- 冠带
- Như thiếu niên đội mũ thắt đai, vạn vật dần tươi đẹp. Chủ về trưởng thành có thành tựu, theo lễ mà tiến lên, coi trọng dung nghi khí độ; là tượng học vấn dần đủ, sự nghiệp mới thàn…
- 临官
- Còn gọi là "Kiến Lộc". Như người ra làm quan, vạn vật kết trái sung mãn. Chủ về trưởng thành tự lập, đảm đương trách nhiệm, lộc khí tự đến, nền móng dần vững; là ngôi vị dám xông p…
- 帝旺
- Như tuổi tráng niên cực thịnh, vạn vật chín tới độ. Chủ về khí thế mạnh nhất, công thành nghiệp toại, đủ sức phò vua mà làm nên việc lớn; song thịnh cực tất suy, vượng đến cùng thì…
- 衰
- Như từ thịnh chuyển sang suy, hình vạn vật héo và khí lui. Chủ về từ vượng vào nhược, sức chẳng còn vươn xa, nên thủ thành trầm tĩnh chứ chớ phô trương; tính vốn ổn trọng nội liễm,…
- 病
- Như người nhiễm bệnh, vạn vật lộ vẻ mỏi mệt. Chủ về cơ năng thoái hóa, việc nhiều vướng mắc trở ngại, cái cũ bị thử thách; tính nhạy cảm hay suy tư, nên điều dưỡng để bồi cố gốc rễ…
- 死
- Như sức lực cạn kiệt, vạn vật tàn lụi. Chủ về tĩnh lặng trầm tịch, biến động thu lại, cục cũ sắp chấm dứt mà khí chờ chuyển; tính chuyên nhất và tĩnh, kỵ nhất là lại bị hình xung h…
- 墓
- Còn gọi là "Khố". Như quy về nhập khố, vạn vật thành công rồi được thu cất. Chủ về thu tàng tích tụ, trầm tiềm thủ thành, có tượng kho chứa tài khí; tính giữ trong và trầm trọng, ư…
- 绝
- Còn gọi là "Thụ Khí", là "Bào". Như khí tận mà đoạn tuyệt, bụng mẹ trống không. Chủ về giai đoạn cũ hết mới thay, tuyệt xứ mà sắp phùng sinh, khí yếu nhất song ngầm chứa cơ chuyển;…
- 胎
- Như thụ thai kết bào, khí mới còn tiềm ẩn. Chủ về ấp ủ cơ chuyển, việc mới nhen nhóm, kín đáo mà đáng kỳ vọng; tính ôn hòa hàm tàng, được sinh phù thì hậu phúc dài lâu.
- 养
- Như thai được dưỡng trong bụng mẹ, vạn vật thành hình chờ sinh. Chủ về hưu dưỡng tích thế, bồi gốc cố căn, là ngôi vị nối trước mở sau; tính ôn hậu thủ thành, nên tích lũy để đợi t…